گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )
18
سفر در ايران ( فارسى )
نفرتانگيز از هرنوع بود . سرانجام خسروپرويز معروف كه به دليل ولخرجيهاى ديوانهوار و تجملپرستى وحشتناكش شهرت يافته ، با يغماگريهاى ننگين تيشه بر ريشهى پايههاى اين امپراتورى زد كه بالاخره در زمان پادشاهى يزدگرد سوم به وسيلهى محمد ( ص ) منهدم گرديد . لشگريان عرب به هواخواهى محمد ( ص ) در جنگ معروف نهاوند پيروز شدند . در اين جنگ سيصد هزار نفر از طرفين در ميدان جنگ كشته شدند و در پى آن تمام ايران تسليم اعراب گرديد . اعراب اين واقعهى فراموشنشدنى را فتح الفتوح نام گذاردند . از اين پس يعنى با ورود اسلام و حكومت اعراب تاريخ عصر جديد شروع مىشود . اعراب در مدت زمان كوتاهى سلسلهى بسيار قدرتمند ساسانى را كه هميشه دشمن روميها و اغلب بر آنها پيروز بود و حتى در اين دوره هم قدرت بسيار داشت ، نابود كردند . در زير اين يوغ جديد همانند ادوار گذشته شاهد رويدادهاى بزرگ و سفاكيهاى عظيم هستيم . پس از جدا شدن مذهب شيعه از سنى ، جنگهاى داخلى بروز كرد و سرانجام از مسلمانها دو ملت متمايز به وجود آمد كه كينهى متقابل آنها . . . تا حال حاضر رو به فزونى بوده است و هيچ حادثهاى نتوانسته است آن را فروبنشاند « 2 » . پس از سلسلهى كمدوام بنى اميه ، عباسيان جانشين آنها مىشوند كه به نوبهى خود مقهور سلجوقيها مىگردند . سلجوقيها نيز بعدا به وسيلهى خوارزمشاهيان رانده شدند و سلسلهى اخير هم به وسيلهى ايلخانيان منقرض گشت . در دوران يك قرن فرمانروايى ايلخانيان رويدادهاى مهمى رخ داد كه در بين آنها مىتوان اضمحلال خلافت را ذكر نمود كه از مدتها پيش تنها يك مقام افتخارى و بدون هيچگونه قدرت واقعى بود . سرانجام سلسلهى تيموريان بر روى كار آمد كه اولين پادشاه آن تيمور لنگ بود كه به غلط تامرلان ناميده شده است . غولى كه
--> ( 2 ) - روزى استخوان ران يكى از افسران شيعهى زيردست من شكست . به جراح دستور دادم او را درمان كند . يارانش گفتند " چهگونه چنين چيزى ممكن است ، او يك سنى است ! "